AA-03-22. Baza Lotnictwa Taktycznego w Malborku
22. Baza Lotnictwa Taktycznego stacjonuje w Malborku. Jej patronem jest gen. bryg. pil. Stanisław Skalski. Dowódcą jest płk. pil. Grzegorz Czubski.
Zadania
22. Baza Lotnictwa Taktycznego jest Oddziałem Lotniczym przeznaczonym do planowania, organizowania i realizacji zadań pododdziałem taktycznym lotnictwa myśliwskiego oraz do organizowania i kierowania realizacją zadań w zakresie działalności logistycznej, ubezpieczenia lotów, ochrony wojsk w oparciu o organiczne pododdziały zabezpieczenia i wsparcia działań na rzecz eskadry lotniczej oraz jednostek będących na przydziałach gospodarczych. Utrzymuje lotnisko czynne do wykorzystania jego infrastruktury; zabezpieczenia szkolenia lotniczego organicznej eskadry lotniczej oraz eskadr lotniczych 1. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego i Sił Powietrznych. Zabezpiecza przyjęcie na lotnisku innych statków powietrznych SP oraz operacje lotnicze realizowane z lotniska czynnego zgodnie z zadaniami przełożonego i wynikających z zadań z zakresu HNS. W czasie pokoju zabezpiecza pod względem logistycznym loty i przeloty wojskowych statków powietrznych, loty w ramach misji lotniczych oraz pełnienie dyżurów bojowych (Air Policing).
-------------------------------------
Tradycje
W celu zachowania chlubnych tradycji orężnych decyzją nr 166/MON z dnia 2 maja 2011 roku 22. Baza Lotnictwa Taktycznego w Malborku dziedziczy i kultywuje tradycje następujących jednostek:
- 4. eskadra lotnicza (1919)
- 4. eskadra wywiadowcza „Toruńska” (1920)
- 141. i 142. eskadra myśliwska 4.Pułku Lotniczego (1928-1939)
- 306. dywizjon myśliwski „Toruński” (1940)
- 1. Polska Dywizja Lotnicza (1944)
- 4.Mieszana Dywizja Lotnicza (1944-1945)
- 1. Pomorska Mieszana Dywizja Lotnicza (1945-1946)
- 1. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa” (1943-1946)
- 7. Pułk Lotnictwa Bombowego (1950-1951)
- 45. Ruchome Warsztaty Remontu Lotniczego „PARM-5” (1952-1957)
- 9. Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego (1952-1967)
- 29. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego (1952-1969)
- 26. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego (1952-1989)
- 14. Batalion Budowy Lotnisk (1952-1999)
- 41. Pułk Lotnictwa Myśliwskiego (1952-2000)
- 45. Polowe Warsztaty Lotnicze (1957-1995)
- 30. Ruchome Warsztaty Naprawy Samochodów (1965-1992)
- 4. Pomorska Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego (1967-1985)
- 13. Batalion Radiotechniczny (1968-1990)
- 84. Batalion Łączności (1968-1992)
- 26. Batalion Radiotechniczny (1971-1995)
- Centrum Dowodzenia Bojowego Lotnictwa Myśliwskiego Armii Lotniczej
(1978-1983)
- 49. eskadra lotnicza (1979-1990)
- Centrum Dowodzenia Bojowego Lotnictwa Myśliwskiego Wojsk Lotniczych Frontu (1983-1988)
- 4. Pomorska Dywizja Lotnictwa Myśliwskiego im. gen. bryg. pil. Józefa Smagi (1985-1991)
- 14. Batalion Usuwania Zniszczeń Lotniskowych (1999-2007)
- 14. Batalion Remontu Lotnisk (2007-2010)
- 41. eskadra lotnictwa taktycznego (2001-2010)
- 22. Baza Lotnicza (2001-2010)
Sztandar
Decyzją nr 166/MON z dnia 2 maja 2011 roku 22. Baza Lotnictwa Taktycznego w Malborku przejęła sztandar rozformowanej 22. Bazy Lotniczej. Akt wręczenia sztandaru dla 22. Bazy Lotniczej w Malborku miał miejsce 27 kwietnia 2002 roku. W listopadzie 2016 roku z inicjatywy Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Warszawie Sztandar odznaczono Złotym Medalem Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej.
Patron
W celu zachowania pamięci o bohaterskich lotnikach polskich z okresu II wojny światowej Minister Obrony Narodowej decyzją nr 437/MON z 2 listopada 2015 roku polecił 22. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Malborku przyjąć imię gen. bryg. pil. Stanisława Skalskiego.
------------------------------------------
Stanisław Skalski (ur. 14 listopada/27 listopada 1915 roku w Kodymie, zm. 12 listopada 2004 roku w Warszawie) – polski as myśliwski okresu II wojny światowej o najwyższej liczbie zestrzeleń wśród polskich pilotów, generał brygady pilot Wojska Polskiego, podpułkownik (ang. wing commander) Królewskich Sił Powietrznych.
Absolwent Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (XI promocja, 67 lokata). Walczył we wrześniu 1939 roku, będąc dowódcą klucza w 142. eskadrze myśliwskiej. Od jesieni 1940 roku walczył w Anglii, uczestniczył m.in. w powietrznej bitwie o Anglię. Dowodził następnie eskadrą w dywizjonie 306 i 316, dywizjonem 317, eskadrą zwaną „Cyrkiem Skalskiego” w Tunezji, brytyjskim dywizjonem 601 na Malcie i w końcu 133 Polskim Skrzydłem Myśliwskim. Oficjalnie zaliczono mu zestrzelenie 18 i 11/12 samolotów oraz 2 prawdopodobnie. Odznaczony m.in. Krzyżem Złotym i Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.
W 1947 roku powrócił do Polski, gdzie został przez władze stalinowskie oskarżony o zdradę i skazany na karę śmierci, po czym wyrok zamieniono na dożywocie. Został zrehabilitowany w 1956 roku, po czym wstąpił do Ludowego Wojska Polskiego. W 1957 roku awansował na stopień podpułkownika, w 1968 roku pułkownika, w 1972 roku został przeniesiony do rezerwy, a w 1988 roku mianowany na stopień generała brygady. Następnie udzielał się społecznie w PRL w ramach organizacji kombatanckich; był m.in. działaczem Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, a także Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, sygnatariusz Listu 59. Po 1989 roku polityk, współtwórca partii politycznej Przymierze Samoobrona. Jest autorem wspomnień z kampanii wrześniowej pt. Czarne krzyże nad Polską.
Dzieciństwo i młodość
Urodził się 27 listopada 1915 roku w Kodymie koło Odessy w rodzinie agronoma, jako jedyne dziecko Szymona i Józefy z domu Biernat. Do Polski rodzina przeniosła się po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku. Zamieszkali w Dubnie, gdzie Stanisław ukończył Gimnazjum Realne im. Stanisława Konarskiego, zdając maturę w 1933 roku. Już wówczas myślał o lotnictwie. Ze studiów na Politechnice Warszawskiej, a potem w Szkole Nauk Politycznych, zrezygnował szybko. Czas spędzał głównie w Aeroklubie Mokotowskim, by popatrzeć na loty, posprzątać hangary czy umyć samolot. Skończył kurs szybowcowy w Polichnie zdobywając kategorię A a następnie B pilota szybowcowego oraz odbył lotnicze przysposobienie wojskowe. W 1935 roku porzucił studia i wstąpił do wojska. W kwietniu 1935 roku uczestniczył w Kursie Pilotażu Motorowego w Łucku. Odbył szkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. W 1936 roku dostał się do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie („Szkoły Orląt”), absolwent tej uczelni (XI promocja, 67. lokata). Następnie odbył przeszkolenie myśliwskie w Wyższej Szkole Pilotażu w Grudziądzu, które ukończył w 1938 roku. Służył w stopniu kaprala podchorążego (w tym czasie trzykrotnie był karany sankcją aresztu: 14 dni za obrazę przełożonego, 7 dni za celowe, zbyt późne otwarcie spadochronu, 3 dni za zamiar uczestnictwa w wojnie przeciw Japonii po stronie Chin). Na stopień podporucznika został mianowany ze starszeństwem z 1 października 1938 roku i 67. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa. Został wcielony do 4 pułku lotniczego w Toruniu i przydzielony do 142 eskadry myśliwskiej na stanowisko pilota.
II wojna światowa
Wojna obronna Polski 1939 roku
Gdy wybuchła II wojna światowa służył w 142 eskadrze myśliwskiej III/4 dywizjonu myśliwskiego w Toruniu. Latał standardowym polskim myśliwcem PZL P.11c. Już 1 września brał udział w ataku na samolot rozpoznawczy Henschel Hs 126 zakończonym zestrzeleniem niemieckiej maszyny, które zaliczono Marianowi Pisarkowi. Skalski wylądował obok zestrzelonego samolotu, opatrzył załogę i pomógł umieścić ją w szpitalu, chroniąc ją przed linczem tłumu – było to wyjątkowe zachowanie, nawiązujące do rycerskich tradycji z początków lotnictwa myśliwskiego, niespotykane podczas II wojny światowej. Pierwsze zestrzelenia Skalski uzyskał 2 września (2 bombowce Dornier Do 17). 3 września zestrzelił zespołowo samolot Hs 126 i samodzielnie drugi, a 4 września bombowiec Junkers Ju 87. Łącznie w ciągu pierwszego tygodnia wojny strącił 5 niemieckich samolotów, to rekord kampanii wrześniowej. Tym samym stał się najskuteczniejszym polskim lotnikiem tego okresu i pierwszym alianckim asem II wojny światowej (tytuł ten przyznawano zwyczajowo pilotom, którzy strącili pięć lub więcej wrogich samolotów). W późniejszym okresie kampanii wykonał jeszcze kilka lotów na rozpoznanie i atakowanie celów naziemnych, bez walk powietrznych. Ogółem podczas kampanii odbył 26 godzin lotów. Wysłany został z grupą Tadeusza Rolskiego do Rumunii w celu odbioru samolotów, jakie ewentualnie miały tam dotrzeć z Francji (do czego ostatecznie nie doszło). 17 września 1939 roku w rejonie Śniatynia przekroczył granicę państwową z Rumunią.
Bitwa o Anglię
Po kampanii wrześniowej Skalski przedostał się do portu Bałczik skąd na pokładzie statku „Aghios Nikolaus” przepłynął, przez Bejrut, do Marsylii. Trafił do polskiej bazy lotniczej w Lyon-Bron, a w styczniu 1940 roku został stamtąd skierowany do Wielkiej Brytanii. Do Anglii przybył 27 stycznia i został skierowany na przeszkolenie w pilotażu brytyjskich samolotów. Został wcielony do Royal Air Force Volunteer Reserve, otrzymał numer służbowy Royal Air Force 76710 i 4 lipca trafił na szkolenie do 1 School of Army Cooperation w Old Sarurm. 14 lipca został skierowany na dalsze szkolenie w 6 Operational Training Unit (OTU) w Sutton Bridge. Od 3 do 11 sierpnia 1940 roku latał w składzie 302 dywizjonu. Pod koniec sierpnia został przydzielony do brytyjskiego 501 dywizjonu myśliwskiego RAF, w składzie którego wziął udział w bitwie o Anglię. Latał myśliwcem Hawker Hurricane. Już pierwszego dnia, 30 sierpnia 1940 roku zestrzelił bombowiec He 111. W ciągu kolejnych dni zestrzelił kilka dalszych samolotów (31 sierpnia Messerschmitt Bf 109, 2 września 2 Bf 109, lecz sam musiał przymusowo lądować). 5 września 1940 roku sam został zestrzelony nad Anglią, lecz mocno poparzony zdołał z trudem wydostać się z płonącej kabiny i wyskoczyć ze spadochronem, odniósł przy tym kontuzję. Do latania powrócił pod koniec października 1940 roku. 8 listopada 1940 roku zaliczono mu zespołowe zniszczenie Bf 109.
Działania nad Europą Zachodnią
25 lutego 1941 roku Skalski został przeniesiony do polskiego 306 dywizjonu, wykonującego w tym okresie loty bojowe nad okupowaną Europę. Wiosną 1941 roku został awansowany do stopnia porucznika w Polskich Siłach Zbrojnych oraz do stopnia porucznika RAF, po czym w lipcu 1941 roku do stopnia kapitana w RAF. Otrzymał wówczas dowództwo eskadry B (flight B) dywizjonu. Latał od tej pory na myśliwcach Supermarine Spitfire. Między lipcem a wrześniem zaliczono Skalskiemu zestrzelenie nad Francją 5 myśliwców Bf 109, jednakże weryfikacja tych zwycięstw jest utrudniona. We wrześniu 1941 roku Skalski został wysłany na odpoczynek od latania bojowego. Powrócił 1 marca 1942 roku, zostając dowódcą eskadry w polskim 316 dywizjonie, stacjonującym w Northolt. Na początku maja 1942 roku został dowódcą polskiego 317 dywizjonu, awansując na brytyjski stopień Squadron Leader (major), jednocześnie otrzymując w tym roku awans do stopnia kapitana w PSZ. Od listopada 1942 roku miał ponownie przerwę w lataniu bojowym, zostając instruktorem 58. Jednostki Szkolenia Operacyjnego (58. OTU) w Grangemouth.
Afryka Północna i Sycylia
W lutym 1943 roku zgłosił się do Polskiego Zespołu Myśliwskiego (Polish Fighting Team), działającego od marca do maja 1943 roku w Afryce Północnej. Mimo iż oficjalnie dowódcą jednostki był Tadeusz Rolski, zaczęła ona być znana jako „cyrk Skalskiego”, w uznaniu umiejętności pilotów, a zwłaszcza Skalskiego. Odniósł tam trzy zwycięstwa. W 1943 roku został awansowany do stopnia majora w PSZ i do stopnia wing commander (podpułkownika) w RAF.
Po walkach w Afryce Anglicy zaoferowali Skalskiemu dowództwo (jako drugiemu Polakowi w historii, po Jerzym Jankiewiczu) brytyjskiego 601 dywizjonu RAF, który brał udział w desancie na Sycylii. Skalski dowodził nim od 4 lipca do 20 października 1943 roku. Skalski następnie powrócił do Anglii i w grudniu 1943 roku został dowódcą polskiego 131. Skrzydła Myśliwskiego, w składzie dywizjonów: 302, 308, 317. Od kwietnia 1944 roku dowodził polskim 133. Skrzydłem Myśliwskim (dywizjony: 306, 315, brytyjski 129), które podczas D-Day osłaniało i wspierało lądujących w Normandii żołnierzy. Latał wówczas myśliwcem P-51 Mustang III. 24 czerwca 1944 roku zaliczono mu ostatnie zwycięstwa, odniesione w nietypowy sposób – dwa zaatakowane przez niego nad Francją myśliwce Bf 109, zderzyły się ze sobą.
We wrześniu 1944 roku Skalski został wysłany do wyższej szkoły wojennej do Fort Leavenworth w USA. Prowadził następnie wykłady z taktyki dla oficerów amerykańskiej 3 Armii Powietrznej. Próbował dostać się na staż do amerykańskich jednostek na Dalekim Wschodzie, lecz został odwołany do Anglii, gdzie służył w sztabie 11. Grupy Myśliwskiej, a od marca 1945 roku do lutego 1946 roku ponownie w 133 Skrzydle w Bad Eilsen. W grudniu 1946 roku wstąpił do Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia.
Zasługi wojenne
W sumie Skalskiemu zaliczono oficjalnie, według tzw. listy Bajana, 18 zestrzelonych samolotów niemieckich, 2 zestrzelone zespołowo (zaliczone jako 11/12) i 2 prawdopodobnie oraz 4 i 1/3 uszkodzone, choć sam mówił o 22 zestrzelonych maszynach niemieckich. Sam był dwukrotnie zestrzelony podczas walki, po drugim zestrzeleniu ratował się na spadochronie i był mocno poparzony. Otrzymał odznaczenia m.in. Złoty (1944 rok) i Srebrny (21 grudnia 1940 roku) Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari (był jednym z siedmiu lotników polskich odznaczonych Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari), brytyjskie Distinguished Service Order i Distinguished Flying Cross (jako jedyny cudzoziemiec – trzykrotnie), czterokrotnie Krzyż Walecznych, Order Krzyża Grunwaldu III klasy, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Czasy powojenne
Po zakończeniu działań wojennych i rozwiązaniu Polskich Sił Powietrznych Stanisław Skalski otrzymał propozycję przyjęcia obywatelstwa brytyjskiego i dalszej służby w RAF z zachowaniem stopnia podpułkownika. Taką propozycję przedstawił mu osobiście gubernator brytyjskiej strefy okupacyjnej w Niemczech marsz. Shorto Douglas. Postanowił powrócić do powojennej Polski. 4 czerwca 1947 roku opuścił Edynburg i po czterech dniach dopłynął statkiem do Gdańska, gdzie początkowo trafił do obozu repatriacyjnego „Narwik”. Następnie jako jeden z niewielu polskich pilotów powracających do kraju, został przyjęty do nowo formowanego Wojska Polskiego, gdzie w lipcu 1947 roku objął stanowisko inspektora do spraw techniki pilotażu.
Dokładnie rok po opuszczeniu Wielkiej Brytanii, 4 czerwca 1948 roku zawiadomiony przez żonę innego pilota z okresu wojny, Władysława Śliwińskiego, o zniknięciu męża, rozpoczął jego poszukiwania. W ich trakcie został aresztowany przy ulicy Filtrowej w Warszawie przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego pod fałszywym zarzutem szpiegostwa na rzecz Wielkiej Brytanii we współpracy ze Śliwińskim. Początkowo Skalski był przetrzymywany w areszcie w siedzibie MBP przy ulicy Koszykowej, a od 25 lipca w areszcie na Rakowieckiej. Od października 1948 roku do lipca 1949 roku podczas śledztwa był brutalnie torturowany przez oficerów MBP, m.in. Józefa Różańskiego i Adama Humera. 7 kwietnia 1950 roku, po błyskawicznie krótkiej rozprawie, został skazany przez sędziego mjr. Mieczysława Widaja na karę śmierci w tzw. procesie kiblowym. Tuż po tym Stanisław Skalski odmówił skorzystania z możliwości napisania prośby o ułaskawienie. Po otrzymaniu wiadomości o skazaniu syna, ojciec Skalskiego zmarł w wyniku zawału serca, matka zaś wpadła pod tramwaj, doznając tylko niegroźnych obrażeń. 4 stycznia 1951 roku Najwyższy Sąd Wojskowy zatwierdził wyrok kary śmierci. 24 stycznia 1951 roku prezydent Bolesław Bierut wydał ułaskawienie S. Skalskiego, o co starała się matka skazanego, w wyniku czego kara śmierci została zamieniona na dożywocie (Stanisław Skalski został powiadomiony o tym 7 kwietnia 1951 roku, co oznacza, że przez równo rok przebywał w celi oczekując na wykonanie kary śmierci). Był więziony w Zakładzie Karnym w Rawiczu, od grudnia 1953 roku w Zakładzie Karnym we Wronkach. Podczas uwięzienia spisywał swoje wspomnienia. Na początku 1954 roku prokuratora wojskowa podjęła działania weryfikujące oskarżenie Skalskiego. W 1955 roku adwokat Skalskiego złożył wniosek o przyśpieszenie rewizji wyroku. 31 marca 1956 roku do Najwyższego Sądu Wojskowego wpłynął wniosek o rewizję sprawy Skalskiego wniesiony przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego gen. Zarakowskiego. Prokurator wnosił o złagodzenie kary więzienia Skalskiemu do 12 lat. Sąd nie zgodził się z wnioskiem i postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego z 11 kwietnia 1956 roku Skalski został uwolniony z więzienia w dniu 20 kwietnia tego roku. Przyznano mu odszkodowanie w wysokości 79 tys. zł. W czerwcu 1956 roku w piśmie „Świat” ukazał się duży reportaż dotyczący fałszywych oskarżeń wobec Skalskiego.
Po zmianach w odwilży gomułkowskiej i rehabilitacji, w listopadzie 1956 roku powrócił do wojska i w stopniu majora został początkowo zatrudniony w sztabie Wojsk Lotniczych i Obrony Kraju. W 1957 roku, w stopniu podpułkownika, przeszedł przeszkolenie na samolotach odrzutowych w Oficerskiej Szkole Lotniczej nr 5 w Radomiu. Służył jednak następnie głównie na stanowiskach biurowych. Na własną prośbę został przeniesiony do rezerwy 10 kwietnia 1972 roku. 15 września 1988 roku uchwałą Rady Państwa został mianowany generałem brygady.
Jego wspomnienia z okresu kampanii wrześniowej pt. Czarne krzyże nad Polską było wpierw publikowane w odcinkach przez czasopismo „Kierunki”, a w 1957 roku zostały wydane przez wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej (ponadto w okresie więzienia Stanisław Skalski przygotowywał wspomnienia z innych okresów swojego życia i służby: Na podniebnym szlaku – do maja 1939 roku, Miłość żąda ofiary – do 1945 roku).
Działalność polityczna i społeczna
W okresie PRL pozostawał bezpartyjny. Był wieloletnim członkiem Rady Naczelnej oraz Zarządu Głównego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, a także Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (w kadencji w latach 1988–1990 oraz 1990–1992). 20 maja 1968 roku w stopniu pułkownika został sekretarzem generalnym Aeroklubu PRL. W styczniu 1971 roku wszedł w skład Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie na czele z I sekretarzem KW PZPR Józefem Kępą. W grudniu 1975 roku był sygnatariuszem Listu 59, który wyrażał sprzeciw polskich intelektualistów przeciwko zmianie Konstytucji PRL i wpisaniu do niej kierowniczej roli PZPR i wieczystego sojuszu z ZSRR. W latach 80. zaangażował się w działalność Zjednoczenia Patriotycznego „Grunwald”. 21 marca 1988 roku stanął na czele Komitetu Honorowego spotkania weteranów lotniczej służby, który został powołany z okazji 60-lecia dęblińskiej „Szkoły Orląt”. W lutym 1989 roku wszedł w skład działającej przy Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa Komisji do spraw Upamiętnienia Ofiar Represji Okresu Stalinowskiego. W 1989 roku był przewodniczącym Obywatelskiego Komitetu ds. Rewaloryzacji Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie.
W wyborach parlamentarnych w 1991 roku kandydował bez powodzenia do Sejmu z ramienia Chrześcijańskiej Demokracji w okręgu bielskim (otrzymał 3052 głosy). Wspierał protesty Związku Zawodowego „Samoobrona”. W 1992 roku był współzałożycielem partii Przymierze Samoobrona. W wyborach parlamentarnych w 1993 roku kandydował bezskutecznie z 1. miejsca listy utworzonego przez nią komitetu Samoobrona – Leppera do Sejmu w okręgu warszawskim (otrzymał 5020 głosów). Był członkiem założonego w 1993 roku przez Andrzeja Leppera „Komitetu Samoobrony Narodu”. Napisał również przedmowę do jego książki "Samoobrona. Dlaczego? Przed czym?". Przed wyborami prezydenckimi w 2000 roku był członkiem komitetu wyborczego gen. Tadeusza Wileckiego. Związał się ze Stowarzyszeniem Ofiar Wojny Mieczysława Janosza. W okresie tym pozostawał na uboczu życia publicznego. W sporadycznych wywiadach w prasie wypowiadał się w duchu nacjonalistycznym na tematy polityczne i społeczne, pisywał także w tygodniku „Ojczyzna” Bogusława Jeznacha.
W 1996 roku należał do grupy generałów - współzałożycieli Klubu Generałów WP.
Starość i śmierć
Prasa donosiła, że w ostatnich latach życia, jako człowiek schorowany i uzależniony od pomocy osób trzecich, został okradziony przez swoich opiekunów, którzy przejęli mieszkanie i oszczędności. Ostatnie miesiące życia spędził w domu pomocy społecznej. Zmarł 12 listopada 2004 roku. Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A29-tuje-3). W pogrzebie uczestniczył m.in. były prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski oraz przewodniczący Samoobrony RP Andrzej Lepper. W imieniu żołnierzy Wojska Polskiego, zmarłego pożegnał ówczesny zastępca dowódcy Sił Powietrznych gen. dyw. pil. Stanisław Targosz.
Upamiętnienie
Kultura
W 2005 roku powstał film dokumentalny reżyserii Zbigniewa Kowalewskiego pt. „Spętany anioł” zawierający m.in. liczne wypowiedzi samego generała.
W 2008 powstał wyreżyserowany przez Agnieszkę Bujas film „Żyłem, jak chciałem” opowiadający o losach Stanisława Skalskiego.
W 2007 ukazała się biografia generała autorstwa Katarzyny Ochabskiej pt. „Stanisław Skalski”. W 2015 roku Grzegorz Sojda i Grzegorz Śliżewski opublikowali kolejną biografię tego lotnika pt. „Generał pilot Stanisław Skalski: portret ze światłocieniem”.
Tablice pamiątkowe
Odsłonięto tablice upamiętniające Stanisława Skalskiego: w listopadzie 2005 na domu, w którym mieszkał, przy al. Wyzwolenia 10 w Warszawie, 11 października 2011 w Szkole Podstawowej nr 118 im. płk. pil. Bolesława Orlińskiego we Wrocławiu.
Patronaty
Patronat Stanisława Skalskiego przyjęły Wrocławski Klub Seniorów Lotnictwa, Szkoła Podstawowa im. gen. Stanisława Skalskiego w Polichnie, Zespół Szkół im. gen. Stanisława Skalskiego w Woli Mystkowskiej, Aeroklub Pomorski im. gen. Pilota Stanisława Skalskiego w Toruniu.
2 listopada 2015 roku podsekretarz stanu Maciej Jankowski, działając z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, nadał 22. Bazie Lotnictwa Taktycznego w Malborku imię gen. bryg. pil. Stanisława Skalskiego
Ulice i place
Dodatkowo 30 grudnia 2004 roku Rada Miasta Torunia przyjęła uchwałę nadającą nazwę „Plac Generała Pilota Stanisława Skalskiego” skrzyżowaniu ulic Okrężnej i Broniewskiego.
7 października 2010 roku warszawskiej ulicy pozostającej do tej pory bez nazwy, znajdującej się na Gocławiu w dzielnicy Praga-Południe nadano nazwę ulicy gen. Stanisława Skalskiego.
Inne
Wizerunek pilota został umieszczony na samolocie myśliwskim MiG-29 nr 4105 z 22. Bazy Lotnictwa Taktycznego.
Awanse
Polska
kapral podchorąży (II RP)
podporucznik (1938 rok, II RP)
porucznik (1941 rok, PSZ)
kapitan (1942 rok, PSZ)
major (1943 rok, PSZ)
podpułkownik (1957 rok, PRL)
pułkownik (1968 rok, PRL)
generał brygady (1988, PRL)
Anglia
porucznik – (ang. flight lieutenant), 1941 rok
major – (ang. squadron leader), 1942 rok
podpułkownik – (ang. wing commander), 1943 rok
Ordery i odznaczenia
Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari (25 września 1944 roku)
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari (21 grudnia 1940 roku)
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Order Krzyża Grunwaldu III klasy
Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
Medal Lotniczy (czterokrotnie)
Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939
Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”;
Krzyż Czynu Bojowego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie z klamrą „Działania bojowe lotnictwa” (1989 rok)
Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
Medal za Warszawę 1939–1945
Medal 10-lecia Polski Ludowej
Medal 30-lecia Polski Ludowej
Medal Komisji Edukacji Narodowej
Złoty Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Srebrny Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
Krzyż Więźnia Politycznego (SPbWP)
Odznaka za Rany i Kontuzje
Medal Polonia Mater Nostra Est (2000 rok)
Medal "Zasłużonemu dla Lotnictwa" (1972 rok)
Medal "50-lecia lotnictwa sportowego w Polsce" (1969 rok)
Złota odznaka „Za pracę społeczną dla miasta Krakowa” (1971 rok)
Medal pamiątkowy Grudziądzkiego Towarzystwa Kulturalnego dla upamiętnienia I Zjazdu oficerów służby stałej kawalerii II RP.
Statuetka Ikara (1987 rok)
Brytyjski Distinguished Service Order
Brytyjski Krzyż Wybitnej Służby Lotniczej (trzykrotnie)
Brytyjska Gwiazda za Wojnę 1939–1945
Brytyjska Gwiazda Załóg Lotniczych Europy z klamrą „France and Germany”
Brytyjska Gwiazda Afryki z klamrą „North Africa 1942-43”
Brytyjska Gwiazda Italii
Brytyjski Medal Obrony
Brytyjski Medal Wojny 1939–1945
Francuski Krzyż Kombatanta (Croix du Combattant)
Francuski Krzyż Kombatanta-Ochotnika 1914–1918 (Croix du Combattant Volontaire 1914-1918)
Francuski Krzyż Kombatanta-Ochotnika 1939–1945 (Croix du Combattant Volontaire 1939–1945)
Francuski Medal Pamiątkowy Wojny 1939–1945 (Medaille commemorative de la Guerre 1939–1945) z klamrą „FRANCE”